martes, 3 de octubre de 2017

O ARROAZ (dígase ARROAS)

Hai varias especies ás que na nosa ría decimos ARROAS, pero a que máis se ve nestas augas, con  tanta diferencia que as outras son ocaionáis, é a que se alcuma Arroaz Real, especie etiquetada Tursiops truncatus.
Este real arroas distribúese polas augas tropicais e mornas, incluíndo o Mar Negro e tamén se ve no Atlántico Norte e na costa oeste africana. Abundante en tódalas costas ibéricas, tamén está presente no Medioterráneo.

Habitual na costa aínda se atreve a entrar nos portos, só ou en manadas máis ou menos numerosas, dende 5 a 10 individuos ata 30 e moi raramente moitos máis.

En primavera emigra para augas máis norteñas e regresa a fináis do verán, aínda que algún grupos son sedentarios, non marchan.
 Góstalles moito brincar por riba da auga, e mesmo xogar con algún peixe grande coma se estivesen facendo un número circense. Ademáis de peixes, comen cefalópodos tamén, especialmente calamares.

A xestación dura 12 meses e a femia pare, en augas próximas ás nosas costas, una sóa cría de arredor de 1 m. de longo. A cría mamará outros 16 meses.
 Distínguese ben pola cor cincenta do seu lombo e o branco do seu ventre ata o fouciño e non ten riscas nin manchas nas costas. Tamén é característica a súa aleta dorsal, grande, afiada e cóncava na parte posterior e a súa relativamente pequeña aleta caudal.

As outras especies tamén chamadas ARROAS son Grampus griseus (Arroaz boto), Lagenorhyncus albirostris (Arroaz careto) e Lagenorhyncus acutus (Arroaz pinto).


Bilbiografía: Cetáceos, focas e tartarugas mariñas das costas ibéricas de Xosé Manuel Penas-Patiño e Antonio Piñeiro Seage. Guía de Campo de los mamíferos salvajes de Europa Occidental, de Van Den Brink e Barruel



sábado, 22 de agosto de 2015

ARAÑA TIGRE

ARAÑA AVISPA le cuadra mejor, porque no pretende a un tigre imitar,a una avispa si.
Y mejor le era al macho evitar a la tigresa, porque conocerla será lo último que haga: Se lo come después, la ingrata.
Después ella en dos minutos colocará en cápsula de seda hasta 4000 huevos. Todos huérfanos de padre, mirusté qué pena.
Pero bonita si que es y ya se sabe que a siendo bonita una tiene el perdón asegurado, miradla bien:

jueves, 24 de abril de 2014

GRILLOTOPO GRILLOTOPO

Grillotalpa grillotalpa


¿Es una larva, es una oruga, es una crisálida?...¡No, abuelo, es un GRILLO-TOPO!

Caray con el nieto: había visto este bicho una vez en un libro hacía semanas y al verlo en la huerta se acordó y lo identificó. Ventajas de tener la carpeta ram poco ocupada.

Efectivamente, Se llama grillo topo porque se parece al grillo en cosas (su "canto" es aún más estridente y molesto) y al topo en algo (cavan galerías subterráneas, los machos para aumentar la potencia de la sonoridad de su estridente estridulamiento, y las hemabras para cuidar sus huevos, uno de los contados casos de insectos que cuidan a la descendencia).
Comen de tyodo y si son muy numerosos ponen en peligro los cultivos, porque destruye bulbos, tubérculos y tallos de cualquier producto de la huerta.
Tienen letargo invernas, en primavera salen muy activos sexualmente (tanta abstinencia es lo que tiene) y despues de que llueve salen a la superficie, claro. Sus pequeñas montañitas de arena parecen de hormigas o lombrices.
Ah, también se lllaman escarabajos cebolleros, por su gusto por los bulbos.

No debería poner lo siguiente un naturalista como yo, pero haré una excepción:Para saber si hay Grillos topos en una determinada área se utiliza una solución de agua y detergente líquido. Echa en una regadera 30 cc. de detergente en 5 litros de agua y riega en ese punto. Deben salir a los pocos minutos. En parcelitas pequeñas, con este método se pueden hacer salir muchos y capturarlos a mano.

miércoles, 7 de agosto de 2013

RELIGIOSA, LA MANTIS

¿Qué vos diréi que xa non saibades da MANTIS RELIXIOSA?

 ¿Que a súa cor ou tonalidade depende da vexetación: más verde se a herba está verde, máis clara, castaña e aínda branca se é un verán seco?
 ¿Que é o ÚNICO ANIMAL que ten un só oído?
 ¿Que da súa OOTECA saen as mantiñas xa coma " minyo" do adulto, coa mesma forma=
¿Que é depredador de múltiples insectos "dañinos"?

Non, non vos digo nada, porque da SantaTeresiña xa todo o mundo sabe case que todo?

lunes, 29 de julio de 2013

PODALIRIO: Iphiclides feisthamelii
  O nome “común” que máis ben me parece a min para esta preciosa volvoreta é o de “PODALIRIO”, fermosa palabra de musical resonancia, moi acorde cá do galego e con reminiscencias e significados mitolóxicos tamén moi suxerentes. Dito sexa coa reserva que hai que ter para os nomes “comúns” de tantos animáis e prantas: o común é que o común dos mortáis ignore os nomes comúns dos animáis e prantas máis comúns da súa propia localidade, ¿ou non?
Ben, négome a describir o aspecto deste maravilla da Natureza, porque máis vale unha imaxe que mil palabras.
Nos campos e montes muradáns non é raro ver esta fermosura nos días máis soleados de Xulio, aínda que o máis fácil é voltar do paseo sen vela, que é unha especie con escasa poboación.
Ten un elegante voo tipo “parapente”, por eso os días de moita calor son os máis apropiados: as correntes térmicas axudan a planear á súa elegante mais pesada figura.

Si procede dicir que é a máis grande das volvoretas muradáns e unha das maiores de toda Europa, chegando a femia aos 8 cm de envergadura.
E tamén dicir que o macho ten o comportamento “hilltopping” (¡toma palabro!): voan ó alto da “colina” e alí compiten por voar por riba de todos, á espera das femias, que escollerán aos que máis alto voen, seguras de que terán os mellares xens. O que non se sabe é ónde estudian Xenética elas, eu non as vin na facultade e o catedrático de Artrópodos dicía que os bichos non saben Bioloxía, polo que hai que contar con velos facer cousas moi raras. Pero vese que saber, ben saben o que fan.


A eiruga, grande e verde, gusta das follas do abruñeiro, cereixeira, pereira, mazanceira e outras rosáceas, tanto cultivadas coma silvestres.
Ten dúas xeneracións ao ano: a que nace en outono hiverna en forma de “pupa” deica a primavera seguinte e no verán voa a súa descendencia. Eso leín, o certo é que só as vexo no verán.
Pertence a Podalirio ao grupo dos Lepidópteros “ditrisios”: as femias teñen dúas aberturas sexuais: unha para se aparear e outra para realiza-la posta. O certo é que non é unha rareza: case que o 98% das especies de lepidópteros son ditrisios. (se nós fósemos lepidópteros, non seríamos ditrisios) 

miércoles, 10 de julio de 2013

PIMPINELA ESCARLATA

Anagallis arvensis
Familia PRIMULACEAS

  Es una planta poco común e interesante. Sus flores se cierran al mediodía, lo que da origen a uno de sus nombres en inglés: “John-go-to-bed-at-noon”, que significa literalmente “Juan ve a dormir al mediodía”, aunque en español no se la conoce con ese nombre.

 También se cierran rápidamente cuando el cielo se nubla o si está por llover, así que también se le conoce en inglés con el nombre “Poorman’s Barometer”, que literalmente significa “barómetro del hombre pobre” (en español no se la conoce con este nombre). La especie puede tener flores rojas y azules, siendo las primeras más comunes al sur de Europa y las últimas más comunes en el norte. Según herboristas de Europa central, la variedad con flores rojas es particularmente buena para los hombres, mientras que las plantas de flores azules son más adecuadas para las mujeres. Sin embargo, investigaciones realizadas han mostrado que los brotes contienen saponinas tóxicas y las raíces ciclaminos. Las personas de piel sensible pueden tener reacciones simplemente por tocar la planta.

Toda la planta es tóxica, especialmente las semillas, y es un veneno para los mamíferos, incluido el humano : contiene saponósidos con acción hemolítica, irritante de las mucosas digestivas y respiratorias. A dosis mayores produce temblor, diarrea y una fuerte diuresis.

viernes, 5 de julio de 2013

¡GLADIOLO!!!!!!!!

Esta sí que es rara flor esteirana. Pero rara, rara. Es rara incluso en cualquier punto de Galicia.
Nunca había visto una planta de esta flor. Asi que non vou dicir aquí dónde se atopa. Non porque non me fíe dos meus lectores, pero porque non me fío do demo.
Bonitiña coma ela sóa, mirade si no:
Gladiolus communis (pero de comunis, nada, non por estas beiramares)

jueves, 4 de julio de 2013

Ornithopus compressus

Nome común (que ninguén dos común sabe): SERRADELA

 Ésta, ésta es la les gusta a los grillos


miércoles, 26 de junio de 2013

Verbascum thapsus

Rara. Este exemplar é o primeiro do ano en Esteiro, non se verán moitos máis.

E bienal: no seu primeiro ano é só un conxunto de grandes follas no chan. No segundo é cando lle medra un longo talo (¡de ata 2 m!) no que lle nacen as froles, coma se ve nas fotos.

Disque se usaba, en infusión, para combate-la tos. E máis para emponzoña-la auga e pescar os peises intoxicados.
A súa Familia é a das ESCROFULARIÁCEAS

martes, 25 de junio de 2013

ALECRÍN

Ulex europeus
Alecrín, alecrín dourado...









Toxos tan arbóreos coma éstes non se atopan en ningures... agás en ESTEIRO